ISTANBUL · BOSPHORUS
Türk gecesi; yemek, müzik ve dansı bir araya getiren, Anadolu’nun ve çevre kültürlerin pek çok geleneğini tek programda sunan bir akşam eğlencesidir. İstanbul’da genellikle akşam yemeğiyle birlikte yapılır; Boğaz’da ise şehrin ışıkları arasında, suyun üzerinde geçen bir akşama dönüşür. İlk kez izleyecekseniz çeşitlilik şaşırtıcı gelebilir: manevi bir sema, ışıltılı bir oryantal gösteri ve enerjik halk dansları bir saat içinde art arda sahneye çıkabilir. Bu rehberde neyi izlediğinizi, her dansın nereden geldiğini ve akşamın tadını nasıl çıkaracağınızı anlatıyoruz.
Sema, 13. yüzyılda Konya’da yaşamış şair ve mutasavvıf Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî ile özdeşleşen Mevlevi geleneğinden gelir. Sikkesi ve beyaz tennuresiyle semazenler, neyin ve diğer sazların eşliğinde yavaş ve kesintisiz döner; bir el göğe açılır, diğeri yere bakar. Mevleviler için sema bir gösteri değil, zikir ve ibadet biçimidir. Mevlevi Sema Töreni, UNESCO tarafından somut olmayan kültürel miras olarak tanınmıştır. Türk gecesi sahnesinde gördüğünüz, bu geleneğin kısa ve saygılı bir temsilidir; çoğunlukla sakin bir ışıkla sunulduğu için akşamın en dingin anı olarak hissedilir.
Oryantal, Türk gecesinin en bilinen bölümlerinden biridir. Türk tarzı oryantal; canlı ve ifadeli oluşu, hızlı kalça hareketleri, ritimle oyunbaz ilişkisi ve çoğu zaman parmaklara takılan ziller ile tanınır. Dansçılar boncuk ve pullarla işlenmiş parlak kostümler giyer; müzik mekâna göre canlı da çalınabilir, kayıttan da verilebilir. Bazı gösterilerde tek dansçı, bazılarında grup sahneye çıkar; dansçılar zaman zaman konukları kısa bir süre eşlik etmeye davet eder. Katılmak tamamen size kalmıştır.
Türk halk dansları bölgeden bölgeye değişir; gösterilerde genellikle bir seçki sunulur. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun halayı, dansçıların el ele ya da kol kola tutuştuğu, başını çekenin mendil salladığı bir sıra veya halka oyunudur; geleneksel olarak davul ve zurnayla oynanır. Karadeniz’in horonu çok hızlıdır; kemençenin sesine uyan sık dizilmiş oyuncular titreyen, çevik hareketler yapar. Ege’nin zeybeği ise ağır, vakur ve gururludur; tek başına ya da grupla, geniş ve kontrollü hareketlerle oynanır ve yöre folklorundaki efe kahramanlarını hatırlatır.
Kafkas dansları hızlı ve enerjiktir; çabuk ayak hareketleri, sıçramalar ve etkileyici dönüşler içerir, bazı sahne yorumlarında koreografinin parçası olarak kılıç ya da hançer de kullanılır. Roman dansları neşeli ve ritim doludur; çoğu zaman Türk eğlencelerinde çok sevilen 9/8’lik ritimle oynanır ve bütün salonu alkışa katar. Şaman dansı ise Orta Asya Türk topluluklarının şamanik geleneklerinden esinlenen bir sahne gösterisidir; davul, kostüm ve etkileyici hareketlerle belirli bir ritüeli yeniden canlandırmaktan çok, köklü bir manevi mirası çağrıştırır.
Türk gecesi genellikle yemek ve daha sakin müzikle başlar; ardından her biri kendi kostümü ve müziğiyle gösteriler birbirini izler. Sıralama gösteriden gösteriye değişir, ancak pek çok program maneviden coşkuluya doğru ilerler ve konukların da katılabildiği hareketli müzik ve danslarla biter. Akşam yemekli Boğaz turunda program; Boğaz kıyısındaki saraylar, camiler, köprüler ve sahil semtlerinin manzarasıyla birleşir.
Programın başını kaçırmamak için zamanında gelin; oturma düzeni elveriyorsa sahneyi rahat gören bir yer seçin. Su üzerindeki akşamlar şehre göre daha serin olabilir; yazın bile ince bir ceket ya da şal almak iyi fikirdir. Sanatçılara bahşiş vermek isteğe bağlıdır, tamamen size kalmıştır. Bilgi için: Mina Cruise’un akşam yemekli Boğaz turu yaklaşık 3 saat sürer; gösteride semazen, şaman dansı, Türk Roman ve Kafkas dansları, oryantal dans grubu, geleneksel Türk danslarından oluşan halk dansları gösterisi, oryantal dansçı ve profesyonel DJ yer alır; menü alkolsüzdür ve meşrubatlar sınırsızdır.